deel 11: Gerben Bergstra, dirigent van 1967-1976


Gerben Bergstra (Abbega, 1934)

Opleiding

De organist, dirigent en componist Gerben Bergstra is in 1934 te Abbega in een Gereformeerd gezin geboren. Zijn orgelstudie genoot hij bij Y.S. Rusticus, Piet Post, Wim van Beek en Cor Kee. Koordirectie studeerde hij aan het Gemeentelijk Muziekinstituut te Leeuwarden.  In Den Haag volgde hij gastcolleges van Kurt Thomas, de Noordduitse componist en muziekdocent naar wiens inzichten een nog steeds toonaangevende koordirectiecursus gemodelleerd is.


Loopbaan

Bergstra dirigeerde reeds op jonge leeftijd. Naar eigen zeggen echter vindt zijn ‘echte’ dirigeer-debuut  plaats in 1967, dus als hij al 33 is, wanneer hij het eerste concert  geeft met Toonkunstkoor Heerenveen: de Messiah van Handel. Het is een periode waarin het koor slechts rond de 50 leden telt. Niettemin zijn er in die jaren mooie concerten gegeven, met goede recensies.
Naast het Toonkunstkoor Heerenveen, dat hij diende van 1967 tot 1976, was hij dirigent van de COV’s van Drachten en Heerenveen,  van de Bolswarder Oratoriumvereniging,  het Sneker Cantatekoor en de Leeuwarder Bachvereniging. Tot aan zijn pensionering in 1991 is hij dirigent van de COV Drachten gebleven. Tijdens zijn dirigentenloopbaan van bijna dertig jaar heeft hij o.a. 27 keer de Mattheüs Passion uitgevoerd. Beroemde solisten werkten aan de uitvoeringen mee,  onder wie Adi Woltman-le Gué, Caroline Watkinson, Aafje Heynis, Robert Holl, Cor Niessen en Bart Ramselaar.


Recensent

Gerben Bergstra is sinds zijn pensionering  recensent van de concerten van het Noord Nederlands Orkest voor het Friesch Dagblad. Het NNO is ontstaan uit het Frysk Orkest, waarmee Bergstra veel heeft samengewerkt.


Concerten met Toonkunstkoor Heerenveen

1967     'Messiah' van G.F. Handel met Frysk Orkest, het ‘debuut’ van Bergstra.

1968     Die Schöpfung  van Joseph Haydn met Frysk Orkest.  Ondanks dat het koor nog maar 40 leden telt, een goede uitvoering. Uitstekende recensies in de dagbladen voor koor, solisten en orkest.

1969     Vesperae solemnes van W.A. Mozart, Kantate 147 'Herz und Mund und Tat und Leben' van J.S.Bach, en het Gloria van Vivaldi.

1970     Het koor bestaat 100 jaar. Het aantal leden is gegroeid naar 55. Het eeuwfeest  wordt gevierd met een magistrale uitvoering van Handel’s Samson. Solisten: Aafje Heynis, Adi Woltman-le Gué en Cor Niessen. Begeleiding: Jan Veninga op klavecimbel en het Frysk Orkest. Er is een feestelijke receptie in het Posthuis. Een vijftal trouwe leden ontvangen de bronzen legpenning.

1971     Een voorgenomen concert  kan niet doorgaan. Bestuur en dirigent beraden zich over het beleid. Er is een tekort aan jonge stemmen. Geopperd wordt het repertoire te verbreden met modernere muziek. Overwogen wordt een jongerenkoor op te richten,  teneinde een zekere aanwas te  creëren. Het zou er niet van komen.

1972     Psalm 117 van G.P. Telemann, Gloria van Vivaldi. Het Groninger Studentenorkest begeleidt, en voert de Suite uit van de opera  ‘Castor et Pollux’ van J.P. Rameau.

Bergstra wordt uitgenodigd om in Parijs de Mattheus op het orgel te begeleiden.  Zijn buitenlands debuut. Het is een hoogtepunt voor de dirigent, die au fond immers organist is. De kroon op zijn werk na de vele Passieconcerten onder zijn directie in Sneek en Bolsward.

1973     Ein deutsches Requiem van Joh. Brahms en Kantate 140 ‘Wachet auf, ruft uns die Stimme’ van J.S. Bach.

1974     Te Deum van M.-A. Charpentier, Gloria van Francis Poulenc, en de Krönungsmesse van W.A. Mozart.
Met de uitvoering van het Gloria van Poulenc wordt inhoud gegeven aan het voornemen moderner repertoire  uit te voeren. Het is een gecompliceerd stuk dat een goede koorbezetting  en uitgebreide orkestbegeleiding vergt. Voor het Frysk Orkest geen probleem. De matige bezetting van het Toonkunstkoor noopt Bergstra tot een ingreep. Hij bereidt hetzelfde concert voor met het COV in Drachten. Er volgen twee fraaie concerten, één in Heerenveen en één in Drachten, waarbij de koorleden elkaars concert als goede buur steunen. De recensies zijn juichend. 

1975     twee concerten worden ingestudeerd, ondanks het chronische ledentekort. Op enig moment zijn er slechts twee bassen. Bergstra lost het op met tijdelijke aanvulling vanuit andere koren die hij dirigeert.
April:    Requiem van L. Cherubini en de 2e symfonie in D groot van Joh. Brahms door het Frysk Orkest o.l.v. Jo Diederen.
November: Te Deum van Dvorak, en Ein deutsches Requiem van Joh. Brahms.


Tenslotte
Gerben Bergstra heeft  gedurende 9 jaar op respectabele wijze leiding gegeven aan het Toonkunstkoor Heerenveen. Het waren moeilijke jaren gezien de onevenwichtige omvang van het koor. Niettemin behaalden de concerten lovende recensies. Hoogtepunt was het Jubileumconcert  bij het 100-jarig bestaan van het Toonkunstkoor. Bijna alle concerten zijn begeleid door het Frysk Orkest o.l.v. Jo Diederen. 
Na de twee concerten in 1975 vindt Bergstra het genoeg. Aan een mooie reeks concerten onder zijn leiding komt een eind. Een leerling van Jo Diederen staat klaar om het dirigeerstokje over te nemen: Anne E. de Bruijn.

 

 

 

Onze sponsors:

Login voor leden

Als lid van het Toonkunstkoor hebt u toegang tot het besloten deel van de website. U kunt hieronder inloggen met deze gegevens.