Toelichting op het concert
Die sieben letzten Worte van Joseph Haydn
Ook Haydn heeft, net als vele andere componisten, zich laten inspireren door het lijdensverhaal van Jezus. Zijn Die sieben letzten Worte is gecomponeerd op de de laatste woorden van Christus aan het kruis.
Haydn schreef verschillende versies: voor symfonie-orkest, voor strijkkwartet en voor piano. Echter, er bestaan ook mengvormen van het werk. De versie voor strijkkwartet is het bekendst en populairst gebleven. Die sieben letzten Worte neemt een unieke plaats in binnen het oeuvre van Haydn. Iedereen die op grond van wat hij ooit van Haydn hoorde meent dat deze componist toch vooral vlotte, vaak geestige, onderhoudende muziek schreef, zal na het beluisteren van deze muziek zijn mening moeten bijstellen.
In het Haydn-jaar 2009 werd de Vlaamse schrijver Dimitri Verhulst benaderd door het Ensor strijkkwartet om nieuwe teksten te schrijven op Die sieben letzten Worte. Het strijkkwartet wilde de muziek loskoppelen van het religieuze gegeven en de zeven laatste zinnen die Christus aan het kruis sprak, en benaderen vanuit de dagelijkse realiteit. Verhulst schreef zeven juwelen van korte verhalen, geïnspireerd op de beroemde zeven laatste zinnen:
1. Vader, vergeef hen want ze weten niet wat zij doen.
2. Voorwaar, ik zeg u, heden nog zult gij bij mij zijn in het paradijs.
3. Vrouw, zie daar uw zoon.
4. Mijn God, waarom hebt gij mij verlaten?
5. Ik heb dorst.
6. Het is volbracht.
7. In uw handen beveel ik mijn geest.
Uitvoering door het Toonkunstkoor
De zeven delen van Die sieben letzen Worte zullen worden afgewisseld met passages uit het door Verhulst geschreven "De zeven laatste zinnen". Deze verkorte passages zijn herschreven door Joanneke Kuipers, theologe en oud-lid van het Toonkunstkoor. Ze worden voorgedragen door Freark Smink, Nederlands acteur (o.a. Sybe Satellyt en dominee Zelle).
Er bestaat van Die sieben letzen Worte geen versie voor strijkkwartet en koor. Toch denken wij dat deze combinatie zonder meer een plek kan krijgen binnen het uitgebreide scala aan uitvoeringsvormen dat al bestaat voor dit werk. In ieder geval hopen wij dat u ervan zult genieten. We heten u dan ook graag van harte welkom!
Sacred Heart van Ola Gjeilo
(Ubi Caritas III) van de Noorse componist Ola Gjeilo (*1978) is een hymne uit de katholieke kerk. Volgens de traditie wordt deze hymne gezongen tijdens de voetwassing op Witte Donderdag. De oorspronkelijke tekst is in het Latijn en betekent: “Waar naastenliefde en liefde (is), daar is God”. De tekst is gebaseerd op de eerste brief van Johannes uit de Bijbel.
